γερόντισσα Γαβριηλία...

"Α ξέχασα να σας πω εγώ έχω τις πέντε γλώσσες. Η πρώτη είναι το χαμόγελο... Η δεύτερη είναι τα δάκρυα... Η τρίτη το άγγιγμα.... Η τέταρτη είναι η προσευχή... Η πέμπτη είναι η αγάπη... με αυτές τις πέντε γλώσσες γυρίζεις όλη την Γη και είναι όλος ο Κόσμος δικός σου. Όλους τους αγαπάς το ίδιο. Ασχέτως θρησκείας και έθνους. Ασχέτως με όλα. Παντού υπάρχουν Άνθρωποι του Θεού. Και δεν ξέρεις αυτός που βλέπεις σήμερα, εάν αύριο δεν θα είναι ο Άγιος...."

πίνακας του B. Zani ....

ένας πίνακας του ΖΑΝΙ που με συναρπάζει ......

Φάουστ...του Αλέξανδρου Σοκούροφ.

Faust. Ρωσία, 2011 - γερμανικοί διάλογοι. Σκηνοθεσία: Αλεξάντερ Σοκούροφ. Σενάριο: Σοκούροφ, Μαρίνα Κορένεβα, Γιούρι Αράμποφ. Ηθοποιοί: Γιοχάνες Τσάιλερ, Αντόν Αντασίνσκι, Ιζόλντα Ντιτσάουκ, Χάνα Σιγκούλα. 134'

*****

Μια νέα ματιά πάνω στην ιστορία του Φάουστ, μέσα από ένα συναρπαστικό, εικαστικά λαμπρό, φιλοσοφικό ρόουντ-μούβι. Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Τελευταίο μέρος μιας τετραλογίας («Μολώχ», «Ταύρος» και «Ο ήλιος») είναι ο «Φάουστ» του Ρώσου Αλεξάντερ Σοκούροφ, που χάρισε στο σκηνοθέτη της το Χρυσό Λιοντάρι του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας.

Με έμπνευση τη ζωγραφική του 19ου αιώνα να κυριαρχεί στα εικαστικά λαμπρά, βουτηγμένα σ' ένα ξεθωριασμένο, καφετί χρώμα, πλάνα, ο Σοκούροφ αντλεί από το θεατρικό έργο του Γκέτε για να μας παρουσιάσει μιαν άλλη, εντελώς δική του εκδοχή πάνω στο μύθο του Φάουστ.

Ο Φάουστ του, άνθρωπος αφελής, μελαγχολικός με οικονομικά προβλήματα, που έχει στραφεί μακριά από τα πνευματικά ζητήματα και έχει πάψει να αναζητεί την ψυχή του ανθρώπου, ξεκινά από μια «καλιγκαρική» πόλη, παρέα μ' έναν τοκογλύφο Μεφιστοφελή, διασχίζει μυστικούς υπόγειους διαδρόμους, περνάει από ξερά, γεμάτα βράχια, τοπία, όπου συναντά τη Μαργαρίτα, για να απορρίψει τελικά τις φοβίες και τα άγχη του για την ύπαρξη ή μη της ψυχής και να μετατραπεί σταδιακά σ' έναν σύγχρονο άνθρωπο, μέχρι σ' ένα βαθμό παρόμοιο με τους χαρακτήρες των τριών προηγούμενων ταινιών: Χίτλερ, Λένιν, Χιροχίτο, αν και πιο ανθρώπινο και πονετικό από εκείνους.

Ο Σοκούροφ έφτιαξε ένα φιλοσοφικό ρόουντ-μούβι, γεμάτο σκηνές πλούσιες όχι μόνο από εικαστικής πλευράς αλλά και θεματικά, με ιδέες και ερωτήματα, μαζί κι ένα εύστοχο, διαβρωτικό χιούμορ, που μόνο ένας σκηνοθέτης που προβληματίζεται για τον κόσμο και την τέχνη του ξέρει να βάζει με τέτοιο άμεσο, κινηματογραφικά συναρπαστικό τρόπο. Σίγουρα η πιο ώριμη ταινία του σκηνοθέτη της «Ρώσικης κιβωτού».

(από http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=329484)

Όταν οι Τουλαμπί συνάντησαν για πρώτη φορά λευκούς ανθρώπους...

Αλέξανδρος Σολζενίτσιν: το θερμό χέρι του Θεού θα μας βοηθήσει ....

«Η αξιοθρήνητα απελπιστική κατάσταση στην οποία βούλιαξε η σύγχρονη Δύση, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σ' αυτό το μοιραίο λάθος: Πίστεψε ότι η αμυντι­κή δύναμη του κόσμου βρίσκεται μόνο στα ατομικά ό­πλα, ενώ στην πραγματικότητα η υπεράσπιση της ειρή­νης βρίσκεται κυρίως σε μεγάλες καρδιές και σταθερούς ανθρώπους. Κάθε απόπειρα να βρεθή μια διέξοδος από την κατάσταση πού δημιουργήθηκε στο σημερινό κό­σμο, θα είναι στείρα, αν δεν υπάρξει επιστροφή μετα­νοίας της συνείδησης προς τον Δημιουργό των πάντων. Το νόημα της ζωής μας δεν έγκειται στην αναζήτηση της υλικής επιτυχίας αλλά στην τάση της ψυχής για μια άξια πνευματική ανάπτυξη. Αντί για βιοτικές και επιπό­λαιες ελπίδες των δύο τελευταίων αιώνων, πού μας οδή­γησαν στο μηδέν και στα πρόθυρα ενός θανάτου, πυρηνικού και μη, εμείς με αποφασιστικότητα, ας ζητήσουμε το θερμό χέρι του Θεού, που το απωθήσαμε με τόση επιπολαιότητα και οίηση... Τίποτε άλλο δεν μπορεί να μας συγκρατήσει στον κατήφορο πού γλιστράμε».

Ζωγράφοι στον πόλεμο....

Ο Αθηναίος ζωγράφος Αλέκος Αλεξανδράκης (1913-1968) ταυτίστηκε με την απεικόνιση του αλβανικού μετώπου, αφού οι πίνακές του αναπαράγουν την «εθνική» εικόνα που έχουμε για τους μαχητές. «Τυφλοί» μπροστά στον εχθρό, επιτίθενται με τον άνεμο να παρασέρνει τη χλαίνη τους. Καμία αμφιβολία για το ρόλο του πολεμιστή, του δοσμένου στη μετωπική σύγκρουση με ανυποχώρητο θάρρος.

("Πίνδος" του ζωγράφου Ιωάννη Σαββόπουλου)

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο Σπύρος Μελάς επαινούσε το εικαστικό αποτέλεσμα: «Είναι ο πρώτος Ελλην ζωγράφος που μας δίδει με την υπέροχον έμπνευσίν του και την εξαιρετική του τέχνην την αλβανικήν εποποιίαν». Ο Αλέκος Αλεξανδράκης υπηρέτησε με το βαθμό δεκανέα και στις ανάπαυλες θυμόταν το ζωγράφο. Με μολύβι, κιμωλία, πένα και μελάνι αποτύπωνε τον πυρετό της έντασης, γι' αυτό η ζωγραφική του ζουμάρει στη χειρονομία τού «ή ταν ή επί τας».

Ο Σμυρνιός ζωγράφος, φωτογράφος και κινηματογραφιστής Γεώργιος Προκοπίου (1876-1940), αν και έπασχε από βρογχικά, έβαλε «μέσον» για να βρεθεί στο μέτωπο! Κατ' εξοχήν «πολεμικός» καλλιτέχνης, ήδη, από το 1912, είχε φιλοτεχνήσει τα πρώτα πολεμοκεντρικά θέματά του αφού είχε βρεθεί στο βαλκανικό μέτωπο. Και θα έχει συνεχή παρουσία στην απεικόνιση, φωτογράφηση και κινηματογράφηση των πεδίων των μαχών κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Το άγρυπνο μάτι του, πάλι με την τριπλή του ιδιότητα, θα δηλώνει το «παρών» στο μικρασιατικό μέτωπο και στην κατάρρευσή του, πάντα στην πρώτη γραμμή. Στην κάμερα του Γεωργίου Προκοπίου χρωστάμε το μοναδικό ντοκουμέντο της φλεγόμενης Σμύρνης. Συνολικά, υπολογίζεται ότι γύρισε γύρω στα 14.000 μέτρα ταινίας.

Ετσι, όταν κηρύσσεται ο πόλεμος, ο μπαρουτοκαπνισμένος και πεισματάρης 64χρονος «γέροντας» για τα ηλικιακά συμφραζόμενα της εποχής, φεύγει εθελοντικά για το μέτωπο, με άδεια του αρχιστράτηγου Αλέξανδρου Παπάγου. Σκιτσάρει και φωτογραφίζει τον ήχο και τον απόηχο των μαχών... Μια ελαιογραφία του Αργυρόκαστρου δεν πρόλαβε να την τελειώσει... Ο στρατιώτης-καλλιτέχνης πεθαίνει από συγκοπή καρδιάς στις 20 Δεκεμβρίου 1940. Η Αθήνα τον κηδεύει με τιμές συνταγματάρχη εν ενεργεία.

(του Σταύρου Δουζίνα-αντίγραφο παλαιότερου πίνακα)

Ο Πατρινός ζωγράφος Ανδρέας Βουρλούμης (1910-1991) δεν είδε ποτέ την έκδοση «Μπλοκ εκστρατείας. Ζωγραφική περιήγηση στο αλβανικό μέτωπο» γιατί εκδόθηκε στο γύρισμα του νέου αιώνα («Ικαρος»). Αν και σπούδασε χημεία, σ' όλη του τη ζωή αφιερώθηκε στη ζωγραφική. Ως φαντάρος στην ηπειρο-αλβανική ζώνη των πρόσω, όπως ο ίδιος αφηγείτο, δεν έριξε μία τουφεκιά και δεν κοιμήθηκε ούτε μία νύχτα στο χιόνι. Παρέμεινε στο Αργυρόκαστρο, χωρίς η μονάδα του να εμπλακεί σε πολεμική επιχείρηση.

Στα συνολικά οκτώ τετράδια και μπλοκ δεν θα ανακαλύψουμε αναφορές σε όπλα, συγκρούσεις και πολεμικές επιχειρήσεις. Επικροτείται η αδρότητα της εικαστικής γραμμής, τις ώρες της ανάπαυλας και της αναμονής. Γραμμικά σχέδια στρατιωτών και τοπίων, σχέδια με τονικές διαβαθμίσεις, ολοκληρωμένα ή προετοιμασίας, άλλα με κραγιόνια, έτερα με νερομπογιές. *

("κατοχή 1941" του Αντώνη Κανά)

 

Ορέστη Κανέλλη.. 

Ν. Λιβάνης