26 Μαΐου 2011
03 Μαΐου 2011
29 Απριλίου 2011
κοιμάστε όρθιοι ...
Ο εγκέφαλος "μισοκοιμάται" όταν είμαστε κουρασμένοι...
Νομίζετε ότι είστε εντελώς ξύπνιοι καθώς διαβάζετε αυτές τις γραμμές; Μπορεί ναι, αλλά μπορεί και όχι. Ακόμη και αν έχετε την εντύπωση ότι βρίσκεστε σε πλήρη εγρήγορση, ένα μέρος του μυαλού σας ενδέχεται να έχει «κατεβάσει τα ρολά» και να παίρνει έναν σύντομο υπνάκο για να ανακτήσει δυνάμεις και να επανακάμψει αργότερα.
Οπως ανακαλύφθηκε σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature πολύ συχνά, ιδιαίτερα όταν είμαστε άυπνοι και κουρασμένοι, ο εγκέφαλός μας «μισοκοιμάται»: κάποιοι νευρώνες του «κλείνουν τον διακόπτη» και ξεκουράζονται για ένα σύντομο χρονικό διάστημα ενώ όλοι οι υπόλοιποι παραμένουν σε λειτουργία επιτρέποντάς μας να συνεχίζουμε τις δραστηριότητές μας, αν και με ελαφρώς μειωμένη απόδοση.
Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι η διάκριση ανάμεσα στις καταστάσεις του ύπνου και της εγρήγορσης δεν είναι τόσο σαφής όσο νομίζαμε, γεννώντας νέα ερωτήματα για την επιστήμη.
Υπνος κατά τόπους
Η έρευνα διενεργήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γουισκόνσιν-Μάντισον σε ποντικούς. Κρατώντας τα ζώα ξύπνια για όλο και μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα οι επιστήμονες κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητά τους τόσο στο «τοπικό» επίπεδο μεμονωμένων νευρώνων όσο και συνολικά.
Οι μετρήσεις έδειξαν ότι, ενώ οι ποντικοί ήταν εμφανώς ξύπνιοι, κάποιοι νευρώνες σε ορισμένες περιοχές του εγκεφαλικού φλοιού τους έβγαιναν για σύντομα χρονικά διαστήματα «offline». Τα νευρωνικά πρότυπα που δημιουργούνταν έμοιαζαν με αυτά των βραδέων κυμάτων, τα οποία οι ειδικοί συνδέουν με τον ύπνο μη γρήγορων κινήσεων οφθαλμών (NREM).
«Οι ποντικοί ήταν ξύπνιοι» δήλωσε στο «Nature» ο Τζούλιο Τονόνι, κύριος συγγραφέας της μελέτης, «αλλά ξύπνιοι με ένα γερό πασπάλισμα περιορισμένου τοπικά ύπνου στον φλοιό».
Καταγράφοντας τη δραστηριότητα πολλών μικρών πληθυσμών νευρώνων ο κ. Τονόνι και οι συνεργάτες του έδειξαν ότι οι νευρώνες θα πρέπει να τίθενται σε κατάσταση «OFF» τυχαία σε ολόκληρη την έκταση του φλοιού όταν ένας ποντικός έχει μείνει ξύπνιος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Αν μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε ολόκληρο τον εγκέφαλο» εξήγησε ο ερευνητής «θα ήταν σαν να παρακολουθούμε νερό που βράζει _ όταν το ζώο είναι ξύπνιο, όπως πριν από το σημείο βρασμού, όλοι οι νευρώνες είναι «ON». Καθώς το ζώο κουράζεται οι περίοδοι «OFF» είναι σαν τις φυσαλίδες· το πού θα εμφανιστούν είναι αδύνατον να προβλεφθεί».
Ανατροπή των δεδομένων
Οι ειδικοί θεωρούσαν ως τώρα ότι τα βραδέα κύματα δεν παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης, όμως η νέα μελέτη έδειξε ότι η δραστηριότητά τους μπορεί να είναι τοπικά περιορισμένη. Αυτός ο «υπνάκος» που παίρνουν οι νευρώνες μας μπορεί να έχει αντίκτυπο τις ενέργειές μας στο συμπεριφορικό επίπεδο. Οι περίοδοι «OFF» αυξάνονταν όσο περισσότερο τα ζώα έμεναν ξύπνια, επηρεάζοντας τις επιδόσεις τους σε δύσκολα γνωσιακά έργα όπως το να πιάσουν ένα κύβο ζάχαρης μέσα από μια τρύπα στο τοίχωμα του κλουβιού τους.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματά τους απεικονίζουν την αίσθηση του «μισοκοιμισμένου» που έχουμε πολλές φορές όταν είμαστε κουρασμένοι, όταν ξεχνάμε πράγματα ή κάνουμε μικρολαθάκια που αποδίδουμε σε «αφηρημάδα» _ βάζουμε π.χ. το μπουκάλι με το νερό στο ντουλάπι αντί να το βάλουμε στο ψυγείο.
«Ακόμη και προτού νιώσουμε κούραση, στον εγκέφαλο υπάρχουν σημάδια που λένε ότι θα πρέπει να διακόψουμε ορισμένες δραστηριότητες που απαιτούν εγρήγορση» τόνισε μιλώντας στην εφημερίδα «Telegraph» η Κιάρα Τσιρέλι, καθηγήτρια Ψυχιατρικής η οποία συμμετείχε στην έρευνα. «Συγκεκριμένες ομάδες νευρώνων μπορεί να κοιμούνται, με αρνητικές συνέπειες στις επιδόσεις μας».
Η καθηγήτρια πρόσθεσε ότι αυτές οι περίοδοι «μικρο-ύπνου» όπως τις χαρακτήρισε ίσως αποτελούν την αιτία για την οποία πολλοί οδηγοί αποκοιμιούνται στο τιμόνι ενώ οδηγούν.
Οπως ανακαλύφθηκε σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature πολύ συχνά, ιδιαίτερα όταν είμαστε άυπνοι και κουρασμένοι, ο εγκέφαλός μας «μισοκοιμάται»: κάποιοι νευρώνες του «κλείνουν τον διακόπτη» και ξεκουράζονται για ένα σύντομο χρονικό διάστημα ενώ όλοι οι υπόλοιποι παραμένουν σε λειτουργία επιτρέποντάς μας να συνεχίζουμε τις δραστηριότητές μας, αν και με ελαφρώς μειωμένη απόδοση.
Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι η διάκριση ανάμεσα στις καταστάσεις του ύπνου και της εγρήγορσης δεν είναι τόσο σαφής όσο νομίζαμε, γεννώντας νέα ερωτήματα για την επιστήμη.
Υπνος κατά τόπους
Η έρευνα διενεργήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γουισκόνσιν-Μάντισον σε ποντικούς. Κρατώντας τα ζώα ξύπνια για όλο και μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα οι επιστήμονες κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητά τους τόσο στο «τοπικό» επίπεδο μεμονωμένων νευρώνων όσο και συνολικά.
Οι μετρήσεις έδειξαν ότι, ενώ οι ποντικοί ήταν εμφανώς ξύπνιοι, κάποιοι νευρώνες σε ορισμένες περιοχές του εγκεφαλικού φλοιού τους έβγαιναν για σύντομα χρονικά διαστήματα «offline». Τα νευρωνικά πρότυπα που δημιουργούνταν έμοιαζαν με αυτά των βραδέων κυμάτων, τα οποία οι ειδικοί συνδέουν με τον ύπνο μη γρήγορων κινήσεων οφθαλμών (NREM).
«Οι ποντικοί ήταν ξύπνιοι» δήλωσε στο «Nature» ο Τζούλιο Τονόνι, κύριος συγγραφέας της μελέτης, «αλλά ξύπνιοι με ένα γερό πασπάλισμα περιορισμένου τοπικά ύπνου στον φλοιό».
Καταγράφοντας τη δραστηριότητα πολλών μικρών πληθυσμών νευρώνων ο κ. Τονόνι και οι συνεργάτες του έδειξαν ότι οι νευρώνες θα πρέπει να τίθενται σε κατάσταση «OFF» τυχαία σε ολόκληρη την έκταση του φλοιού όταν ένας ποντικός έχει μείνει ξύπνιος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Αν μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε ολόκληρο τον εγκέφαλο» εξήγησε ο ερευνητής «θα ήταν σαν να παρακολουθούμε νερό που βράζει _ όταν το ζώο είναι ξύπνιο, όπως πριν από το σημείο βρασμού, όλοι οι νευρώνες είναι «ON». Καθώς το ζώο κουράζεται οι περίοδοι «OFF» είναι σαν τις φυσαλίδες· το πού θα εμφανιστούν είναι αδύνατον να προβλεφθεί».
Ανατροπή των δεδομένων
Οι ειδικοί θεωρούσαν ως τώρα ότι τα βραδέα κύματα δεν παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης, όμως η νέα μελέτη έδειξε ότι η δραστηριότητά τους μπορεί να είναι τοπικά περιορισμένη. Αυτός ο «υπνάκος» που παίρνουν οι νευρώνες μας μπορεί να έχει αντίκτυπο τις ενέργειές μας στο συμπεριφορικό επίπεδο. Οι περίοδοι «OFF» αυξάνονταν όσο περισσότερο τα ζώα έμεναν ξύπνια, επηρεάζοντας τις επιδόσεις τους σε δύσκολα γνωσιακά έργα όπως το να πιάσουν ένα κύβο ζάχαρης μέσα από μια τρύπα στο τοίχωμα του κλουβιού τους.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματά τους απεικονίζουν την αίσθηση του «μισοκοιμισμένου» που έχουμε πολλές φορές όταν είμαστε κουρασμένοι, όταν ξεχνάμε πράγματα ή κάνουμε μικρολαθάκια που αποδίδουμε σε «αφηρημάδα» _ βάζουμε π.χ. το μπουκάλι με το νερό στο ντουλάπι αντί να το βάλουμε στο ψυγείο.
«Ακόμη και προτού νιώσουμε κούραση, στον εγκέφαλο υπάρχουν σημάδια που λένε ότι θα πρέπει να διακόψουμε ορισμένες δραστηριότητες που απαιτούν εγρήγορση» τόνισε μιλώντας στην εφημερίδα «Telegraph» η Κιάρα Τσιρέλι, καθηγήτρια Ψυχιατρικής η οποία συμμετείχε στην έρευνα. «Συγκεκριμένες ομάδες νευρώνων μπορεί να κοιμούνται, με αρνητικές συνέπειες στις επιδόσεις μας».
Η καθηγήτρια πρόσθεσε ότι αυτές οι περίοδοι «μικρο-ύπνου» όπως τις χαρακτήρισε ίσως αποτελούν την αιτία για την οποία πολλοί οδηγοί αποκοιμιούνται στο τιμόνι ενώ οδηγούν.
15 Απριλίου 2011
27 Μαρτίου 2011
Ο ρυθμός στη ζωή...
Ο ρυθμός, η αρμονία και η μελωδία είναι τα τρία βασικά στοιχεία της μουσικής. Ο ρυθμός είναι φαινόμενο του σύμπαντος και της ζωής. Είναι η τάξη, η συμμετρία και η ορισμένη αναλογία στον χώρο και τον χρόνο. Όλοι ξέρουμε πως η φύση είναι ρυθμικά δομημένη. Υπακούει πειθήνια σε μια περιοδική επανάληψη, που έχει ρυθμική ισοχρονία (ημερονύχτιο, εποχές του χρόνου, κίνηση άστρων, αστρικοί, ηλιακοί ρυθμοί κλπ). Και ο ανθρώπινος οργανισμός ως μέρος της φύσης, λειτουργεί με βάση τους βιολογικούς ρυθμούς.
Ο ρυθμός έχει ψυχο-φυσιολογική αιτία και είναι βασικό στοιχείο των "χρονικών τεχνών" (μουσική, χορός). Οι πρώτοι δάσκαλοι του ρυθμού στον άνθρωπο είναι η καρδιά, η αναπνοή και οι μυϊκές κινήσεις. Η ψυχική ευφορία που φέρνει ο ρυθμός, ιδιαίτερα στον χορό, είναι αδιαμφισβήτητη σ' όλους τους ανθρώπους και σ' όλους τους αιώνες. Και είναι ο ρυθμός τόσο πρωταρχικό στοιχείο της ζωής, που τον χρησιμοποίησε η μαγεία, η ποίηση, η μουσική, και μιλάμε για ρυθμό σ' όλες τις τέχνες, ακόμα και στην αρχιτεκτονική. Όλα τα στοιχεία που αφορούν στην προσδεκτικότητα της μουσικής (ρυθμός, αρμονία, μελωδία) είναι ανεξάρτητα από τη μόδα και αμετάβλητα στος βασικές δομές, για έχουν τις ρίζες του στην βιολογική δομή του ανθρώπου και στους νόμους της αντιληπτικής ψυχολογίας. Όλες οι μουσικές των λαών στηρίζονται βασικά στους ίδιους ηχητικούς κανόνες. Είναι κοινές. Και η μουσική από βιολογικό, γίνεται κοινωνικό φαινόμενο. Η μουσική είναι καμωμένη από ήχους μέσα στη χρονική διάρκεια. Η αργή ή γρήγορη διαδοχή των μερών του μέτρου στην διάρκεια αποτελεί τον ρυθμό της μουσικής, ή το tempo της. Αν το tempo moderato (=μέτριο, συγκρατημένο) που δεν είναι ούτε αργό ούτε γρήγορο, αντιστοιχεί με 70 περίπου χτύπους του μετρονόμου στο λεπτό, αυτό δεν προέρχεται από αυθαίρετη εκλογή, αλλά από το γεγονός ότι αυτό ακριβώς το tempo αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο του ρυθμού της καρδιάς μας (=σπλαχνικός ρυθμός). Ο ρυθμός αυτός είναι η πρωταρχική βιωματική εμπειρία των αισθήσεων του εμβρύου στη μήτρα, που μεταβιβάζεται μαζί με το αίμα της μητέρας (που του μεταβιβάζει την τροφή, το οξυγόνο, τη θερμοκρασία και γενικά τη ζωή). Αυτός ο ρυθμός, που κάνει το έμβρυο να ηρεμεί και αργότερα να ησυχάζει θηλάζοντας, πάνω στο αριστερό μέρος της μητρικής αγκαλιάς, είναι μια εμπειρία που μας συνοδεύει σ' όλη μας τη ζωή. Το tempo moderato (της παραδοσιακής μουσικής), ή τα διάφορα adante της κλασσικής μουσικής (που αντιστοιχούν στους 70-72 χτύπους ανά λεπτό) είναι το tempo μας, το tempo του σφυγμού μας (που το συνηθίσαμε και το αγαπάμε, που συμβιώνουμε μαζί του και μας είναι ευχάριστο). Δεν μας προκαλεί κανένα συναίσθημα βραδύτητας ή ταχύτητας, ακριβώς όπως ένα υγρό που το έχουμε φέρει στην θερμοκρασία του σώματός μας δεν μας προκαλεί κανένα αίσθημα θερμότητας ή ψύχους. Αντίθετα, ό,τι θα προχωρεί με πιο αργό ρυθμό από της καρδιάς μας, θα μας φαίνεται αργό, και γρήγορο ό,τι θα πηγαίνει πιο γρήγορα. Αυτό είναι ένα παράδειγμα ομολογίας (αντιστοιχίας) της μουσικής με τον κόσμο των αισθήσεών μας.
Στην εποχή μας έχει παρατηρηθεί, ότι ο πιο απλός πρωτόγονος (επαναληπτικός) ρυθμός των 2/4 (σε μεγάλη ηχητική ένταση) χάρισε την ηγεμονία της ροκ και της ντίσκο. Έχει παρατηρηθεί, πως η μουσική (και τα τραγούδια) που πειθαρχούν στον λεγόμενο "σπλαχνικό ρυθμό" (δηλαδή τον ρυθμό του σφυγμού, της καρδιάς και της αναπνοής) έχουν μεγαλύτερη βιωσιμότητα γιατί είναι πιο πολύ αρεστά. Ολόκληρη η ζωή μας είναι ρυθμικά διαμορφωμένη. Τελειώνοντας ο ρυθμός, τελειώνει και η ζωή μας. Μα και ολόκληρη η φύση είναι ρυθμικά δομημένη. Υπακούει σε μια ρυθμική ισοχρονία (όπως ακριβώς πειθαρχεί και στη συμμετρία).
Οι ρυθμικές εκφράσεις σαν έκφραση συναισθημάτων και σαν διέξοδος ζωικού περισσεύματος παρατηρείται σχεδόν σ' όλα τα ζώα. ο R. Wagner το 1860 στο δοκίμιό του "Μουσική του μέλλοντος" τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία του σπλαχνικού ρυθμού στη μουσική, και υπογραμμίζει πως "την τέλεια καλλιτεχνική μορφή μπετοβενικής συμφωνίας, σαν μελωδικό σύμπλεγμα, δεν πρέπει να τη δούμε αλλιώτικα, παρά μόνο σαν την ίδια τη χορευτική μορφή, εξιδανικευμένη. Γιατί ο Μπετόβεν ήταν ο μέγας ταλαντούχος του ρυθμού και ιδιαίτερα του σπλαχνικού ρυθμού. "Στην μουσική,όλες οι κλίμακες βασίζονται σε αριθμούς οι οποίοι μεταβάλλονται σε ρυθμούς, σκορπίζοντας τη μαγεία τους". Και ο Αριστοτέλης (στα Πολιτικά) μάς λέει πως "ο ρυθμός μάς ευχαριστεί γιατί περιέχει γνώριμον και τεταγμένον αριθμόν" και προκαλεί μέσα μας κανονικές κινήσεις: "κινεί ημάς τεταγμένως...". Μας είναι πιο συμπαθής η κανονική από την ακανόνιστη κίνηση. Δουλεύοντας, πίνοντας, τρώγοντας με μέτρο και ρυθμό, διατηρούμε την υγεία και τη δύναμή μας, ενώ αν κάνουμε τις ενέργειες αυτές χωρίς μέτρο, φθείρουμε τους εαυτούς μας. Οι αρρώστειες είναι διαταραχές στην ρυθμική λειτουργία του οργανισμού μας. Στην λογοτεχνία (ιδιαίτερα στην ποίηση) ο ρυθμός με την αρμονία του ύφους, που οφείλεται στην εύστοχη εκλογή και διάταξη λέξεων και φράσεων, δημιουργεί το ευχάριστο εκείνο ακουστικό συναίσθημα που όλοι ξέρουμε.
Ιάσων Ευαγγέλου, το Σώμα και το Πνεύμα, των εκδόσεων "Μ. Βερέττας".
http://www.ideografhmata.gr/forum/viewtopic.php?f=21&t=7535Ο ρυθμός έχει ψυχο-φυσιολογική αιτία και είναι βασικό στοιχείο των "χρονικών τεχνών" (μουσική, χορός). Οι πρώτοι δάσκαλοι του ρυθμού στον άνθρωπο είναι η καρδιά, η αναπνοή και οι μυϊκές κινήσεις. Η ψυχική ευφορία που φέρνει ο ρυθμός, ιδιαίτερα στον χορό, είναι αδιαμφισβήτητη σ' όλους τους ανθρώπους και σ' όλους τους αιώνες. Και είναι ο ρυθμός τόσο πρωταρχικό στοιχείο της ζωής, που τον χρησιμοποίησε η μαγεία, η ποίηση, η μουσική, και μιλάμε για ρυθμό σ' όλες τις τέχνες, ακόμα και στην αρχιτεκτονική. Όλα τα στοιχεία που αφορούν στην προσδεκτικότητα της μουσικής (ρυθμός, αρμονία, μελωδία) είναι ανεξάρτητα από τη μόδα και αμετάβλητα στος βασικές δομές, για έχουν τις ρίζες του στην βιολογική δομή του ανθρώπου και στους νόμους της αντιληπτικής ψυχολογίας. Όλες οι μουσικές των λαών στηρίζονται βασικά στους ίδιους ηχητικούς κανόνες. Είναι κοινές. Και η μουσική από βιολογικό, γίνεται κοινωνικό φαινόμενο. Η μουσική είναι καμωμένη από ήχους μέσα στη χρονική διάρκεια. Η αργή ή γρήγορη διαδοχή των μερών του μέτρου στην διάρκεια αποτελεί τον ρυθμό της μουσικής, ή το tempo της. Αν το tempo moderato (=μέτριο, συγκρατημένο) που δεν είναι ούτε αργό ούτε γρήγορο, αντιστοιχεί με 70 περίπου χτύπους του μετρονόμου στο λεπτό, αυτό δεν προέρχεται από αυθαίρετη εκλογή, αλλά από το γεγονός ότι αυτό ακριβώς το tempo αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο του ρυθμού της καρδιάς μας (=σπλαχνικός ρυθμός). Ο ρυθμός αυτός είναι η πρωταρχική βιωματική εμπειρία των αισθήσεων του εμβρύου στη μήτρα, που μεταβιβάζεται μαζί με το αίμα της μητέρας (που του μεταβιβάζει την τροφή, το οξυγόνο, τη θερμοκρασία και γενικά τη ζωή). Αυτός ο ρυθμός, που κάνει το έμβρυο να ηρεμεί και αργότερα να ησυχάζει θηλάζοντας, πάνω στο αριστερό μέρος της μητρικής αγκαλιάς, είναι μια εμπειρία που μας συνοδεύει σ' όλη μας τη ζωή. Το tempo moderato (της παραδοσιακής μουσικής), ή τα διάφορα adante της κλασσικής μουσικής (που αντιστοιχούν στους 70-72 χτύπους ανά λεπτό) είναι το tempo μας, το tempo του σφυγμού μας (που το συνηθίσαμε και το αγαπάμε, που συμβιώνουμε μαζί του και μας είναι ευχάριστο). Δεν μας προκαλεί κανένα συναίσθημα βραδύτητας ή ταχύτητας, ακριβώς όπως ένα υγρό που το έχουμε φέρει στην θερμοκρασία του σώματός μας δεν μας προκαλεί κανένα αίσθημα θερμότητας ή ψύχους. Αντίθετα, ό,τι θα προχωρεί με πιο αργό ρυθμό από της καρδιάς μας, θα μας φαίνεται αργό, και γρήγορο ό,τι θα πηγαίνει πιο γρήγορα. Αυτό είναι ένα παράδειγμα ομολογίας (αντιστοιχίας) της μουσικής με τον κόσμο των αισθήσεών μας.
Στην εποχή μας έχει παρατηρηθεί, ότι ο πιο απλός πρωτόγονος (επαναληπτικός) ρυθμός των 2/4 (σε μεγάλη ηχητική ένταση) χάρισε την ηγεμονία της ροκ και της ντίσκο. Έχει παρατηρηθεί, πως η μουσική (και τα τραγούδια) που πειθαρχούν στον λεγόμενο "σπλαχνικό ρυθμό" (δηλαδή τον ρυθμό του σφυγμού, της καρδιάς και της αναπνοής) έχουν μεγαλύτερη βιωσιμότητα γιατί είναι πιο πολύ αρεστά. Ολόκληρη η ζωή μας είναι ρυθμικά διαμορφωμένη. Τελειώνοντας ο ρυθμός, τελειώνει και η ζωή μας. Μα και ολόκληρη η φύση είναι ρυθμικά δομημένη. Υπακούει σε μια ρυθμική ισοχρονία (όπως ακριβώς πειθαρχεί και στη συμμετρία).
Οι ρυθμικές εκφράσεις σαν έκφραση συναισθημάτων και σαν διέξοδος ζωικού περισσεύματος παρατηρείται σχεδόν σ' όλα τα ζώα. ο R. Wagner το 1860 στο δοκίμιό του "Μουσική του μέλλοντος" τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία του σπλαχνικού ρυθμού στη μουσική, και υπογραμμίζει πως "την τέλεια καλλιτεχνική μορφή μπετοβενικής συμφωνίας, σαν μελωδικό σύμπλεγμα, δεν πρέπει να τη δούμε αλλιώτικα, παρά μόνο σαν την ίδια τη χορευτική μορφή, εξιδανικευμένη. Γιατί ο Μπετόβεν ήταν ο μέγας ταλαντούχος του ρυθμού και ιδιαίτερα του σπλαχνικού ρυθμού. "Στην μουσική,όλες οι κλίμακες βασίζονται σε αριθμούς οι οποίοι μεταβάλλονται σε ρυθμούς, σκορπίζοντας τη μαγεία τους". Και ο Αριστοτέλης (στα Πολιτικά) μάς λέει πως "ο ρυθμός μάς ευχαριστεί γιατί περιέχει γνώριμον και τεταγμένον αριθμόν" και προκαλεί μέσα μας κανονικές κινήσεις: "κινεί ημάς τεταγμένως...". Μας είναι πιο συμπαθής η κανονική από την ακανόνιστη κίνηση. Δουλεύοντας, πίνοντας, τρώγοντας με μέτρο και ρυθμό, διατηρούμε την υγεία και τη δύναμή μας, ενώ αν κάνουμε τις ενέργειες αυτές χωρίς μέτρο, φθείρουμε τους εαυτούς μας. Οι αρρώστειες είναι διαταραχές στην ρυθμική λειτουργία του οργανισμού μας. Στην λογοτεχνία (ιδιαίτερα στην ποίηση) ο ρυθμός με την αρμονία του ύφους, που οφείλεται στην εύστοχη εκλογή και διάταξη λέξεων και φράσεων, δημιουργεί το ευχάριστο εκείνο ακουστικό συναίσθημα που όλοι ξέρουμε.
Ιάσων Ευαγγέλου, το Σώμα και το Πνεύμα, των εκδόσεων "Μ. Βερέττας".
14 Φεβρουαρίου 2011
31 Ιανουαρίου 2011
Οι φάσεις των τριών δευτερολέπτων στις ζωές μας...
Ίσως δεν το είχατε συνειδητοποιήσει, αλλά μια συνηθισμένη αγκαλιά κρατά περίπου τρία δευτερόλεπτα, σύμφωνα με μια έρευνα Βρετανών ψυχολόγων, που βασίστηκε στην μελέτη των αγκαλιών, τις οποίες κάνουν οι αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Η τυπική αγκαλιά κρατά όσο περίπου και μια σειρά από πολλές άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες και φυσιολογικές νευρολογικές διαδικασίες (από το κούνημα του χεριού όταν λέμε αντίο, μέχρι τις μουσικές «φράσεις» και τη διάρκεια της χαλαρής αναπνοής), πράγμα που ενισχύει την επιστημονική θεωρία ότι περνάμε τη ζωή μας, χωρίς φυσικά να το συνειδητοποιούμε, αντιλαμβανόμενοι το παρόν (το τώρα) σε διαδοχικά διαστήματα των τριών δευτερολέπτων.
Κάτι ανάλογο, σύμφωνα με μελέτες ζωολόγων, συμβαίνει και σε πολλά άλλα ζώα, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι πολλές ενέργειές τους, από το μάσημα μέχρι την αφόδευση, διαρκεί γύρω στα τρία δευτερόλεπτα.
Η αναπτυξιακή ψυχολόγος Έμες Νάγκι, του Πανεπιστημίου του Νταντί, που δημοσίευσε τη σχετική μελέτη στο περιοδικό ηθολογίας «Journal of Ethology», και αναφέρει το «Science», ανέλυσε καρέ-καρέ μια σειρά από τηλεοπτικά βίντεο, από τελικούς 21 ολυμπιακών αθλημάτων στους αγώνες του 2008, καταγράφοντας εκατοντάδες αγκαλιές ανάμεσα σε αθλητές, συναθλητές και ανταγωνιστές, προπονητές, συγγενείς και φίλους.
Ανεξάρτητα από το φύλο και την χώρα προέλευσης του αθλητή, οι αγκαλιές διαρκούσαν κατά μέσο όρο τρία δευτερόλεπτα. Όπως μάλλον αναμενόταν, οι αθλητές αγκάλιαζαν λίγο περισσότερο τους προπονητές τους σε σχέση με τους συναθλητές τους στην ίδια ομάδα, ενώ αγκάλιαζαν λιγότερο τους ανταγωνιστές τους από άλλη ομάδα.
Το εύρημα ενισχύει την πεποίθηση μερικών ψυχολόγων, ότι η περίοδος των τριών δευτερολέπτων αποτελεί τη βασική χρονική μονάδα που καθορίζει την αντίληψη των ανθρώπων για την (εκάστοτε) παρούσα στιγμή. Με άλλα λόγια, το αίσθημα του «τώρα» διαρκεί γύρω στα τρία δευτερόλεπτα. Η χρονική αυτή διάρκεια των τριών δευτερολέπτων έχει διαμορφώσει θεμελιακά την ανθρώπινη βιολογική και κοινωνική εξέλιξη, σύμφωνα με τον νευροηθολόγο Τζιόφρι Γκέστνερ, του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν - Αν Άρμπορ.
Αν η χρονική αντίληψη του «τώρα» ήταν πολύ μικρότερή, για παράδειγμα λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου, τότε θα αντιδρούσαμε υπερβολικά γρήγορα στα εξωτερικά ερεθίσματα, π.χ. στις απειλές του περιβάλλοντος, αντιλαμβανόμενοι ως απειλητικά - χωρίς λόγο - πράγματα που δεν θα έπρεπε, όπως το πέταγμα μιας μπάλας προς εμάς.
Από την άλλη, αν το «τώρα» κρατούσε περισσότερο, π.χ. ένα λεπτό, πολλά πράγματα μπορεί να συνέβαιναν στο φυσικό περιβάλλον σε αυτό το μεγάλο χρονικό διάστημα, στα οποία δεν θα προλαβαίναμε να αντιδράσουμε. Με άλλα λόγια, το χρονικό διάστημα των τριών δευτερολέπτων αποτελεί μια χρυσή τομή που διευκολύνει την επιβίωσή μας.
Ο ψυχοβιολόγος Κόλιν Τρεβάρτεν, του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, συμφωνεί ότι το χρονικό διάστημα των τριών δευτερολέπτων έχει καθοριστική σημασία και αποτελεί το (χρονικό) θεμέλιο της συνειδητής εμπειρίας μας, σε συνδυασμό όμως με άλλους ρυθμούς, όπως τα άμεσα αντανακλαστικά, που δείχνουμε σε κλάσματα του δευτερολέπτου, και συμβάλλουν για να διαμορφώνει ένας άνθρωπος την συνολική φυσική αίσθηση του χρόνου, η οποία δεν είναι άκαμπτη, αλλά «εύκαμπτη» και «νοητική».
Αυτό φαίνεται και από μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, η οποία διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι
που ζουν έντονη ζωή, μπορεί να μην ζουν όντως περισσότερα χρόνια, όμως αισθάνονται σαν να ζουν, κάτι που έρχεται να επιβεβαιώσει τον υποκειμενικό χαρακτήρα της αντίληψης του χρόνου.
Ο εγκέφαλός μας μετρά τον χρόνο χρησιμοποιώντας ένα είδος εσωτερικού ρολογιού και όσα περισσότερα γεγονότα πρέπει να καταγράψει, ανάλογα με το πόσο δραστήριος είναι κανείς, τόσο περισσότερο ο άνθρωπος αυτός έχει το υποκειμενικό αίσθημα ότι ο χρόνος κυλάει πιο αργά, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Οι επιστήμονες Μίσα Άρενς και Μάνις Σαχάνι, του University College του Λονδίνου, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό βιολογίας «Current Biology», και αναφέρει το New Scientist, έκαναν πειράματα με 20 εθελοντές, στους οποίους, για μια καθορισμένη χρονική περίοδο, έδειξαν δύο βίντεο: ένα με μια στατική εικόνα όπου δεν υπήρχε καμία δράση και ένα που περιλάμβανε μια τυχαία εναλλαγή διαφόρων ερεθισμάτων.
Όταν οι εθελοντές κλήθηκαν να αξιολογήσουν πόσο χρόνο διήρκεσε το βίντεο, όσοι είχαν δει αυτό με τη δράση, ήσαν πολύ πιο ακριβείς. Οι εθελοντές είδαν επίσης το βίντεο σε δύο διαφορετικές ταχύτητες και, όταν πάλι κλήθηκαν να πουν πόσο αυτό κράτησε, είπαν ότι η χρονική διάρκειά και των δύο βίντεο ήταν ίδια, ενώ στην πραγματικότητα το βίντεο που είχε παιχτεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, κράτησε λιγότερο.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


